Genuanceerde blik op markt voor jonge vliegers

Stella is van mening dat de kansen voor piloten in het buitenland nu beter zijn dan het VNV beweert en nog belangrijker dat hier juist een uitdaging ligt voor toekomstige vliegers en de goede kwaliteit trainingen die er in Nederland worden gegeven. Dit is een tak van de Nederlandse luchtvaart waar het VNV zich juist sterk voor moet maken, het is een grote werkgever voor een grote groep Nederlandse beroeps instructeurs. Turkse bedrijven zijn zo onder de indruk van de kwaliteit van in Nederland getrainde vliegers dat ze niet alleen veel Stella mensen aannemen maar dat Stella ook is gevraagd om met haar expertise een opleiding in Turkije op te zetten met voor het grootste deel Nederlandse instructeurs. Dat het leven in Turkije lang zo slecht niet is was te lezen in het artikel in Op de Bok van onze ex student Paul Habets die nu op een 737NG vliegt bij Lufthansa/Turkish airlines joint venture: SunExpress.

Tijden van weleer komen niet terug
De tijd dat je bij een grote staatsmaatschappij binnen kwam en dat alles voor je geregeld en betaald werd is helaas voorbij. Bedrijven zoals de KLM worden van onder aangevallen door de Low Cost Carriers zoals EasyJet, Ryanair en Air Berlin, die voor een scherpe prijs een goed product leveren voor de korte afstand. Aan de bovenkant van de markt pakken bedrijven zoals Emirates, Qatar Airways en nu ook Turkish airlines met een betere businessclass en economy product tegen lagere kosten een steeds groter marktaandeel.

De gevolgen hiervan voelt men onder andere bij de KLM groep, zijn vakbond het VNV en ook bij de opleiders van piloten die op de Nederlandse markt zijn gericht. Laten we er duidelijk over zijn: er is voorlopig geen enkele kans dat er mensen van “buiten” bij de KLM worden aangenomen omdat hun eigen vliegschool al meer dan ’voldoende’ afgestudeerde vliegers op de wachtlijst heeft.

China en de kansen daar
We zijn het helemaal eens met de stelling dat Chinese bedrijven het liefste Chinese studenten aan wil nemen maar waar de VNV niet de juiste informatie heeft zijn de aantallen piloten die nodig zijn. Het hoofd van de Civil Aviation Flight University of China geeft aan dat de China ongeveer 10,000 nieuwe vliegers per jaar nodig heeft terwijl de scholen er per jaar slechts 6,000 kunnen leveren. Dat samen met het gebrek aan ervaren vliegers en instructeurs zorgt ervoor dat het verwachte tekort in 2015 in China oploopt tot 15.000 vliegers.

Het hoofd van Boeing's flight services unit, Roei Ganzarski vroeg zich af in een gesprek met reporters waar alle vliegers vandaan moeten komen. 'Some airlines have grounded flights or reduced flights (due to the shortage)... (carriers) have had to ground brand new airplanes.' Hij noemde geen namen maar gaf aan dat het gaat om carriers die last van dit tekort hebben te vinden zijn in onder andere India, de Filipijnen en Indonesië. Tekorten zijn er ook in andere gebieden in de regio en the luchtvaart sector heeft meer dan 1 miljoen piloten en technici nodig tot 2030. Maar het tekort is het grootste in Azië volgens Mr Ganzarki.

Ook ICAO, de International Civil Aviation Organization (ICAO) heeft het een prioriteit gemaakt om ervoor te zorgen dat het aanbod van personeel de vraag kan bijbenen. ICAO is een onafhankelijke denktank van de Verenigde Naties die tot doel heeft de principes en standaarden voor de internationale luchtvaart op te stellen ter verbetering van het luchtverkeer. Een recent onderzoek van ICAO geeft aan dat de vraag de komende twee decennia vele malen groter is dan het aanbod. Hoewel de huidige trainingscapaciteit in Noord Amerika momenteel voldoende is, verwacht ICAO dat in 2030 de airlines wereldwijd 980,799 piloten nodig heeft tegen 463,386 nu. Om dit te kunnen bereiken moeten er de komende 20 jaar elk jaar 52,000 piloten worden opgeleid terwijl er momenteel maar een trainingscapaciteit van 8,150 piloten per jaar is.

Nancy Graham, ICAO director of the Air Navigation Bureau, gaf aan dat de angst er is dat regio’s zoals Asia Pacific en het Midden Oosten uiteindelijk op een ‘vijandige’ wijze piloten gaan werven uit Noord Amerika en het Midden Oosten. In Nederland is dat al zichtbaar: Emirates heeft hier al een recruitment drive gehouden, binnenkort gevolgd door Qatar Airways en ook bedrijven als Cathay Pacific hebben aangegeven meer mensen in Europa te gaan werven.

ICAO is erg actief om de gevolgen van dit trainingstekort in de komende jaren te minimaliseren. De activiteiten die ze daarbij ontplooien hebben zich toegespitst op het helpen opzetten van nieuwe vliegscholen, kwalificaties en door het laten stijgen van de pensioenleeftijd. Daarnaast wil ICAO dat de industrie en landen gaan helpen met het financieren van pilotenopleidingen om het tekort te verminderen

Engelse vakbond
Het VNV zou zich daarbij kunnen spiegelen aan BALPA, de vakbond van Engelse verkeersvliegers. Deze bond heeft zich ingezet om juist financiering van training van nieuwe vliegers bereikbaar te maken zodat iedereen, ongeacht zijn of haar achtergrond, piloot kan worden als hij over de juiste capaciteiten beschikt. Een goed voorbeeld van een bedrijf die dit ter harte genomen heeft is British Airways die een nieuw programma gestart is om 800 piloten aan te kunnen nemen tussen nu en 2016. In dit “future pilot program” financiert BA de training en als de piloot is aangenomen krijgt hij gedurende een aantal jaar zijn trainingskosten terug.

Samengevat zijn we blij dat het VNV zich ook het lot van de beginnende piloot aantrekt maar vinden wij het tegelijkertijd jammer dat ze daar een zeer beperkte Nederlandse kijk op heeft. Een vereniging zoals BALPA en het gebruik van (onafhankelijke) industriebronnen zoals bijvoorbeeld ICAO en Boeing geven een betere kijk op de wereld.